Nu AI ons steeds meer werk uit handen neemt, rijst de vraag wat jij als persoon nog toevoegt in veel processen. AI-agents doen het werk sneller, zijn onvermoeibaar en alles wat ze maken ziet er gelikt uit. Tenminste, op het eerste gezicht. Dat het ook vooral eenheidsworst is, creativiteit niet verder gaat dan de oppervlakte én dat we het resultaat nooit helemaal kunnen vertrouwen, moeten we dat op de koop toe nemen?
Sanne Cornelissen schreef eerder het boek Me, Myself and AI, waarin ze deelde hoe je vertrouwd raakt met het werken met AI. In haar nieuwste boek This is not AI laat ze zien wat de schaduwkant van al dat AI-gebruik is en hoe je ervoor kunt zorgen dat AI echt iets bijdraagt.
AI maakt ons dommer
Helaas, de onderzoeken bewijzen het: AI maakt ons dommer. Hoe meer we op AI vertrouwen, hoe minder we zelf nadenken. En waarom zou je ook? AI maakt je werk sneller, redelijk nauwkeurig en verlost je van de steeds aanwezige druk van deadlines. Een presentatie nodig over een rapport? AI bouwt die in minder dan drie minuten. Terwijl jij eerder uren bezig was grafieken in PowerPoint uit te lijnen. En daarvoor al zeker een half uur naar een leeg scherm had zitten staren, omdat je geen idee had waar te beginnen.
De druk om meer te leveren en sneller te presteren neemt toe met AI. Want alles kan sneller, gelikter en is binnen een paar minuten klaar. Maar is dat wat we willen? Cornelissen stelt dat je AI ook op een andere manier kunt gebruiken. Een manier waardoor AI je niet alleen ondersteunt in je productiviteit, maar je zelfs slimmer maakt. Dat gaat in tegen de heersende gedachte dat AI ons vooral dommer maakt.
Slimmer lijken of slimmer zijn?
AI doet je misschien slimmer lijken, maar het resultaat is meestal middelmatig. Niet alleen maakt AI fouten, het heeft ook geen weet van de menselijke context die zich afspeelt in de ‘echte’ wereld buiten jouw scherm. Bovendien veinst AI creativiteit, maar levert het alleen output op basis van informatie die al bestaat. De echte creativiteit moet van ons mensen komen.
Als je echt tot goede resultaten wilt komen met behulp van AI, zul je die onderdelen dus zelf moeten toevoegen. Daar ga je het onderscheid maken. Niet alleen ten opzichte van AI, maar ook ten opzichte van concurrenten die die moeite niet nemen. Ook als het resultaat dan net iets minder gelikt is, waarderen mensen uiteindelijk de echtheid die je levert.
Gebruik de MAM-methode
Cornelissen begrijpt maar al te goed dat de verleiding groot is om even snel dingen te maken met AI. Daarom introduceert ze in haar boek de MAM-methode: Mens – AI – Mens. Een andere benaming voor het inmiddels bekende ‘human in the loop’. Het grote verschil is dat Cornelissen heel praktisch uitlegt hoe je als mens het beste samenwerkt met AI. En dat die samenwerking er voor verschillende soorten werk anders uit kan en mag zien. Geen totaaloplossing, maar een methode die je aan het denken zet.
Ze maakt onderscheid tussen drie soorten werk: eenvoudig werk met een lage gevoeligheid voor fouten, gemiddeld werk waarbij iets meer menselijke bemoeienis nodig is, en complex werk waarbij je als mens aan het roer wilt staan en jouw inzichten, empathie en creativiteit moet toevoegen om er een succes van te maken. Op basis van deze indeling kies je op welke manier AI je ondersteunt en waar je zelf de touwtjes stevig in handen houdt.
Blijf vooral zelf nadenken
Het aantrekkelijke van This is not AI is dat het niet vervalt in doemdenken of verheerlijking van AI. Het is een praktische reflectie op waar AI iets kan toevoegen en waar vooral niet. De MAM-methode geeft daar houvast voor en vraagt juist om eerst zelf na te denken voordat je AI inzet.
Daarmee is het een goed toepasbare methodiek voor de meeste professionals die AI onderdeel willen maken van hun werkdag zonder zichzelf te verliezen. Voor doorgewinterde AI-professionals, die hun hele werkstroom of bedrijf in AI hebben ondergebracht, is de methodiek waarschijnlijk wat te eenvoudig. Voorlopig is dat nog een kleine minderheid. De meeste Nederlanders gebruiken AI nog amper voor meer dan een veredelde zoekmachine. Voor hen is This is not AI zeker een aanrader om op een verantwoorde manier meer vertrouwd te raken met de nieuwe mogelijkheden.
Over Erleyne Brookman
Erleyne Brookman is directeur en toezichthouder. Ze is General Manager bij Total Specific Solutions. Brookman is lid van de RvT van Het Laar Tilburg. Ze heeft een blog over zakelijke boeken - geschreven door vrouwen.