In 2017 schreef Wouters het standaardwerk voor en over vrouwen in de politiek: De Zijkant van de Macht. Het heeft even geduurd, maar eindelijk is de opvolger er. Een boek voor alle vrouwen die iets willen bereiken. En voor alle mannen die ook willen snappen waarom dat vaak zo traag gaat. Want vrouwen trainen en coachen is niet voldoende. Het wemelt in de samenleving van de ongeschreven regels die vrouwen belemmeren als zij hun ambities willen waarmaken. Dus: fix the System, not the Women. Maar je moet het systeem snappen om het te kunnen fixen. Weet dus wat er gebeurt. En waarom. Waarom Trump als leider geaccepteerd wordt, en Halsema wordt uitgelachen. Staan en opvallen neemt je mee in de ongeschreven regels van het patriarchaat en de gevechten die daartegen gevoerd zijn.
Bondgenoten
Ruim halverwege het boek verandert de focus: na de onderzoeker komt de coach aan het woord. Van snappen hoe het systeem werkt en waarom dat zo is, naar wat vrouwen zelf kunnen doen om tot hun recht te komen. Op een manier die bij hen past. Zoals de subtitel van het boek luidt: Hoe je als vrouw je plek in de wereld verovert en toch jezelf blijft. Dus niet door je aan te passen, maar door je kracht in te zetten. De kracht van empathie bijvoorbeeld. Waar vrouwen vaak door hun opvoeding en ervaringen supergoed in geworden zijn. Ook zeer belangrijk: wees elkaars bondgenoot. Grijp in als er rotopmerkingen gemaakt worden. Steun elkaar. Zet elkaar in de schijnwerpers. Ja mannen, jullie ook!
Van vallen en opstaan naar staan en opvallen
Het belang van rolmodellen kan niet overschat worden. Er komen er veel aan het woord. Zij laten zien hoe zij hun plek in de wereld veroverd hebben. Sommigen met vallen en opstaan, en anderen door te staan en op te vallen. Zo was Sheila Sitalsing vaak de enige vrouw in gezelschappen, waardoor ze extra opviel. Daar maakte ze slim gebruik van. Ook slim: Mariette Hamer verhief haar stem niet in debatten in de Tweede Kamer, maar gebruikte betogen van anderen om haar autoriteit te bevestigen. Abigail Norville trekt zich alleen iets aan van oordelen van mensen die zij respecteert en Sylvana Simons is alleen verantwoording schuldig aan zichzelf. Sterke voorbeelden van sterke vrouwen!
Blijven vechten
Vooruitgang is niet vanzelfsprekend. Reactionaire politieke partijen zaaien angst over het feminisme. Jongens en meisjes verdwijnen in hun eigen online bubbels. Strijdbaarheid blijft hard nodig! Wouters: ‘Het is moeilijk te bepalen of we een totale tegenslag meemaken of de laatste stuiptrekkingen van het patriarchaat. Dat hangt niet alleen af van de tegenstanders van vrouwenrechten, maar ook van de kracht en vastberadenheid van wie vecht voor gelijkheid.’ Wouters bevlogenheid spat van de pagina’s. Ze schuwt daarbij niet om haar man en kinderen als voorbeeld te gebruiken, en haar nare ervaringen als enige vrouw bij de podcast De Spindoctors blijven ook niet onbesproken. Ook hier zette zij zich in om het systeem te fixen, nu met heldere spelregels. Hiermee is zij zelf een rolmodel: het kan!
Staan en opvallen is een strijdbaar, zeer goed onderbouwd boek. Aanbevolen voor alle vrouwen die iets willen bereiken in hun leven en voor mannen die hun bondgenoot willen zijn.
Over Liesbeth Tettero
Liesbeth Tettero is trainer en coach in het openbaar bestuur (www.publice.nl) en van ambitieuze vrouwen (www.feministerie.nl).