Hoe komen we als samenleving tot een nieuwe collectieve overtuiging, een visie die het leven waardeert en stabiliteit biedt? En: hoe kunnen we als organisatie of individu daaraan bijdragen?
Het geloof in het oude verhaal - oneindige economische groei en de mens boven de natuur - verdwijnt. Een nieuw verhaal is er nog niet. De onzekerheid van deze tussentijd heeft ruimte geschapen voor visionairs en idealisten. Hoe verruilen we deze leegte voor een nieuwe overtuiging? Kunnen we voorspellen hoe het nieuwe verhaal er ongeveer uit gaat zien? Deze vragen lieten me niet los en werden de basis van mijn boek En ze leefden nog.
Ongemak en verzet
Vanuit persoonlijke interesse dook ik eerst in oude verhalen. Miljoenen mensen voor ons hebben net als wij voor grote levensvragen gestaan. Ze deden uitvindingen, pasten hun denken aan of gooiden het roer om. Onze mythen, boeken en films weerspiegelen eeuwenlange ervaring met verandering. Die ervaring koppelde ik aan actuele ontwikkelingen.
Digitalisering en klimaatverandering vragen om nieuwe relaties tussen mens, natuur en techniek. Wereldwijde spanningen om grondstoffen, land en zoetwater leiden tot oorlogen en migratie. Multinationals nemen macht over van politici. De wereld is volop in beweging. Veel mensen zijn onzeker over hun toekomst. Ze hebben behoefte aan veiligheid, eerlijk bestuur, betrouwbare informatie, ruimte voor emoties, handelingsperspectief en keuzevrijheid. Op steeds meer plekken ontstaan ongemak en verzet.
Toekomstverantwoordelijkheid
Positieve antwoorden op deze ontwikkelingen zien we ook. Van maatschappelijk ondernemen, nieuwe economische vormen en participatief leiderschap tot inclusie, regeneratie en rechten van de natuur.
In mijn boek nam ik de ervaringen op van pioniers als Arjen Boekhold (Tony’s Chocolonely), Jessica den Outer (Rechten van de Natuur) en Miranda Willems (Lab Toekomstige Generaties). Hun geheim: langetermijndenken, focussen, luisteren, samenwerken, gaandeweg leren en geloven dat iedereen een verschil kan maken. Wat ze ook delen: het besef dat de keuzes die we hier en nu maken gevolgen hebben voor al het leven op onze planeet, en de bereidheid om verantwoordelijkheid te dragen voor het welzijn van dat leven, nu en vele generaties na ons.
Routekaart
Langzaam ontstond een verrassend universele routekaart naar gewenste verandering. Maar elke verandering, zelfs de keuze voor een andere tandpasta, veroorzaakt onzekerheid. Direct verlies gaat vooraf aan potentiële winst. Om verandering uit te stellen, passen we vaak liever ons denken aan dan ons gedrag: ‘Het maakt voor het grote geheel toch niet uit wat ik doe.’ Daarmee doen we onszelf tekort, op lange termijn is het schadelijk en het maakt ongelukkig.
Door de route naar gewenste verandering op te knippen in afgebakende fasen, lukte het om doelen, benodigde kwaliteiten en ondersteuningsbehoeften te benoemen. Zo ontstond een visie op verandering en een praktisch boek over verbeelden, experimenteren, uitdragen en verbinden.
Een nieuw verhaal
Als ik keynotes of trainingen geef, zoek ik intuïtief altijd naar de drijfveren van de organisaties en mensen waarmee ik werk. Dat doe ik vanuit een enorme nieuwsgierigheid naar anderen, naar wie we zijn en zouden kunnen worden. En ze leefden nog heeft deze interesse een enorme verdieping gegeven. Elke verandering begint met een nieuw verhaal, een nieuwe visie waar we in geloven en naar leven. Zo’n nieuw verhaal kun je actief ontwikkelen en concretiseren.
In En ze leefden nog laat Mark Boode zien hoe nieuwe verhalen ontstaan en hoe mensen en organisaties verandering kunnen vormgeven. Bestel het boek bij Managementboek en ontdek hoe toekomstdenken, verbeelding en samenwerking kunnen bijdragen aan een nieuwe visie op onze samenleving.
Over Mark Boode
Mark Boode is toekomstdenker en medeoprichter van Teachers for Climate en Schrijvers voor Toekomst. Hij geeft trainingen op het gebied van verandervaardigheden en toekomstdenken en is auteur van verschillende youngadultboeken.