De Winterspelen staan voor de deur. Alles draait om dat ene moment. Een baan van vierhonderd meter. Een start. Een inhaalactie. Eén afdaling. Op kantoor is dat niet anders: één pitch, één crisis, één deadline.
De Nederlandse wintersporters van TeamNL zijn er klaar voor; de begeleidingsstaf ook.
Kimberley Bos gaat met hoge snelheid een ijzige baan afduiken.
Jutta Leerdam, Suzanne Schulting en Femke Kok gaan strijden op de 1000 meter.
En dan zijn er de last-minute verhalen: sporters die tot op het laatst moesten vechten voor hun plek.
Wat we zien tijdens de Spelen, is Peak.
Wat we vaak niet zien zijn Prepare, Recover en Evolve.
Topsport werkt in cycli
Topsport is geen optelsom van piekmomenten. Het is een ritme: voorbereiden, presteren, herstellen. En daarna leren. Haal je één fase weg, dan raakt het systeem uit balans. Dat geldt voor topsporters op de Spelen, maar net zo goed voor leiders, managers en teams. We kunnen leren van elke fase om onze mentale kracht te versterken.
Prepare: winst begint vóór de start
De zussen Velzeboer en de broers van ’t Wout hebben hun races al “geschaatst” voordat ze starten. Train in je hoofd. Scenario’s doornemen: wat-als. Fouten incalculeren. Niet om alles te controleren, maar om niet verrast te worden door hun eigen reactie. 
Jutta Leerdam spreekt openlijk over het herkennen van haar lichaam: wanneer pushen zin heeft, en wanneer juist niet. Dat is geen zwakte. Dat is afstemming. Herken je lijf. Niet harder werken. Beter doseren.
Bij debutanten zie je mogelijk iets anders: spanning. Eerste Spelen. Verwachtingen. Iedereen kijkt mee. Zenuwen zijn normaal; ze betekenen niet dat er iets mis is, maar dat het ertoe doet.
Peak: eerst kijken, dan handelen
Shorttrack en snowboardcross zijn een mooie metafoor voor werken onder druk: chaos, snelheid, weinig controle. Shorttrackster Suzanne Schulting wint zelden door blind naar voren te gaan. Ze kijkt. Positioneert. Wacht. En maakt dan pas een actie. Op kantoor doen we het vaak andersom.
Presteren is niet sneller reageren. Het is beter waarnemen. Kijk als een kampioen.
En het is zelden individueel. In teamonderdelen, zoals de estafette en ploegenachtervolging, draait alles om relaties, timing, vertrouwen en rolverdeling. Wie neemt initiatief, wie bewaakt, wie vangt op? Succes onder druk is georganiseerde samenwerking: De ware kracht van een team.
Recover: atleten zijn net mensen
Wat we vaak verkeerd lezen, is emotie. Kjeld Nuis is zichtbaar en explosief. Dat is niet per se onhandig. Emoties zijn effectief; ze zijn informatie. Ze vertellen je waar spanning zit en wat belangrijk is. Wie dat negeert, verliest scherpte.
Herstel hoort daar direct bij. Topsport gaat vaak niet over wat je doet, maar over wat je niet doet. Herstel in optima forma. Zonder pauze geen piekprestaties, ook niet op kantoor. Atleten zijn geen machines, ze zijn mensen. En dat zijn wij ook.
Evolve: het seizoen is langer dan één race
Wees niet bang om van een ander te leren. Omarm je concurrent. Denk aan Nuis versus Wennemars. Ze hadden elkaar nodig om beter te worden. Niet om de ander te verslaan, maar om zichzelf te verbeteren.
En vergeet niet: Het duurt langer dan je denkt. Zeker bij de tien kilometer. Afmaken vraagt iets anders dan starten. Finish it. Het is pas voorbij als het echt voorbij is.
Sluit elke belangrijke periode af met drie vragen: wat herhaal ik, wat stop ik, wat verbeter ik?
Keep. Stop. Start.
Wat dit betekent voor werk
De grootste misvatting over werk is dat het altijd om winnen gaat. In werkelijkheid gaat het om ritme. Weten wanneer je voorbereidt. Wanneer je piekt. Wanneer je herstelt. En wanneer je leert.
Kies deze week één fase die je te weinig aandacht geeft en handel.
Niet elke run is een finale.
Niet elke werkdag hoeft goud op te leveren.
Maar wie leert denken in cycli houdt het langer vol.
Mentale kracht voor iedereen. Geniet van de Winterspelen.
Wie zich verder wil verdiepen in hoe topsportprincipes helpen om beter om te gaan met druk, herstel en ontwikkeling in het werk, kan bij Managementboek terecht voor Think like an athlete, Don't Act Like One. Het boek verkent hoe mentale kracht, ritme en reflectie bijdragen aan duurzame prestaties – ook buiten de sport.
Over Joost Pluijms
Joost Pluijms (1983) is a Dutch sport psychologist (VSPN), human movement scientist, trainer and speaker. With a background in industrial design and a PhD on perceptual-cognitive skills and expert performance in elite sailing, he bridges sport science and performance psychology. He has worked with TeamNL, BrabantSport and elite clubs, and supports athletes and high-performance professionals.