Think Like an Athlete, Don’t Act Like One - Train, win, herstel

Denk als een topsporter. Maar leef niet alsof elke dag gewonnen moet worden. Leer van Michael Jordans schoen, het ritme van Jutta Leerdam en een lachende Roger Federer. Topsport, voor jong en oud: om je optimaal voor te bereiden, te presteren als het moet en te herstellen als je dat hebt verdiend.
Dat is waar Think Like an Athlete, Don’t Act Like One over gaat.

Mijn boek bestaat uit 75 korte lessen.
Geen moeilijke modellen.
Geen stappenplan.
Geen managementjargon.

Elke les heeft drie vaste ingrediënten: een titel, een beeld en een praktische les. Die vorm is bewust gekozen. Want in de topsport draait presteren zelden om één groot inzicht. De ware strijd speelt zich namelijk af tussen de oren. Het gaat om timing, waarneming, herstel en interactie. Precies die vaardigheden blijken ook in leiderschap onder druk doorslaggevend.

Het probleem: permanente wedstrijdmodus

Veel leidinggevenden zien hun werk als topsport. Die gedachtegang kan ik volgen. Overal waar de druk oploopt, ontstaan vergelijkbare situaties. In de sport zit je constant in een snelkookpan. In een seizoen heb je nauwelijks tijd om op adem te komen. In het bedrijfsleven is er vaak iets meer ruimte, maar vergelijkbare piekmomenten ontstaan daar zeker ook.

Wat vaak misgaat, is dat alleen de wedstrijdmodus wordt gekopieerd: doorzetten, focussen, blijven leveren.
Maar topsport werkt cyclisch.
Niemand staat altijd ‘aan’.
Het is soms wel topsport, maar dan zonder de begeleiding eromheen.
En dat houd je niet vol.

Het inzicht: presteren vraagt ritme

In de sport werken we met een eenvoudige cyclus: prepare, peak, recover.
Voorbereiden. Presteren. Herstellen.

Daaromheen zit evolve: evalueren, leren en groeien. Haal je één schakel weg, dan heeft dat invloed op resultaat, gedrag en welzijn. Daarom zeg ik vaak: plan herstel net zo serieus als je piekmomenten. Herstel is geen luxe; het hóórt bij topsport. Die cyclus moeten leiders niet alleen voor hun team organiseren, maar ook voor zichzelf.

De oplossing: denken als een topsporter

De lessen in mijn boek helpen daarbij. Ze zijn laagdrempelig, prikkelend en soms met een knipoog. Zo leer je van Michael Jordans schoen, het vuur van Sifan Hassan en de zwembril van Michael Phelps. Niet om te imponeren, maar omdat beelden helpen waarnemen. Je ontdekt waarom je soms beter yoghurt over je hoofd kunt gieten als je succes wilt hebben.

In Vier kapiteins op één schip wordt duidelijk dat een winnend team niet één leider nodig heeft, maar meerdere vormen van leiderschap: taakgericht, sociaal, motiverend en verbindend.
Geef dat stemmetje een naam laat zien hoe je onder druk ruimte creëert tussen prikkel en reactie. Topsporters trainen dat expliciet; voor leiders is het een essentiële besluitvaardigheid.
En Herstel in optima forma maakt helder waarom altijd doorgaan geen kracht is, maar een risico.

De toepassing: leiderschap zonder heroïek

Leiderschap gaat niet over harder sturen, maar over aanvoelen wat een team op dat moment nodig heeft. Als je dat onder druk kunt, ben je een groot leider. De beste sportcoaches beheersen die vaardigheid als geen ander.

Ik gebruik het woord leiderschap zelf weinig. Ik denk liever in synergie dan in hiërarchie. Duidelijkheid, vertrouwen, gedeelde waarden en teambelang vormen de basis. Die duidelijkheid moet je als leider scheppen. Daarna is het aan het team om verantwoordelijkheid te nemen - en die ruimte ook daadwerkelijk te krijgen.

Wat dit boek toevoegt

Dit boek is je persoonlijke playbook.
Voor je eerste baan.
Een lastig tentamen.
Of wanneer je leiding moet geven en niet goed weet hoe.

Het wil je niet harder laten werken.
Het wil je beter laten doseren.
Niet door altijd te winnen,
maar door te weten wanneer je geen finale hoeft te spelen.

Dat is geen zwakte.
Dat is modern leiderschap.