Weerbaarheid was jarenlang iets voor Defensie, Veiligheidsregio’s en nerds met zaklampen. Dat is voorbij. Met de recente oproep van NAVO-chef Mark Rutte om Europese defensie- en leveringsketens te versterken, staat het thema weer centraal. Weerbaarheid gaat allang niet meer alleen over soldaten en sluizen, maar over vitale bedrijfsprocessen, digitale afhankelijkheden en de vraag wie er nog komt leveren als het systeem kraakt.
feiten
Advocaat en technerd Ot van Daalen schreef er een fascinerend en goed geïnformeerd boek over: Voorbereid. Hij laat zien hoe kwetsbaar Nederland is voor scenario’s die ooit sci-fi leken: langdurige stroomuitval, internetstoringen, overstromingen, massale ziekte en verstoringen in betalingssystemen. Van Daalen begint niet met doemdenken maar met feiten. Zijn analyses zijn verrassend helder: pandemie, oorlog, cyberincidenten en ketenstoringen laten zien dat onze vitale systemen ontworpen zijn voor een voorspelbare wereld die niet meer bestaat.
resilience-literatuur
Voor managers is dat herkenbaar. Efficiënte supply chains zijn niet per definitie schokbestendig. Van Daalen noemt het niet zo, maar dit is pure resilience-literatuur: minder optimaliseren op kosten, meer op redundantie, open technologie en minder afhankelijkheid van één leverancier of één land. Zijn waarschuwing is kernachtig: ‘Ik hoop dat we nu beseffen dat volledig afhankelijk zijn van Amerikaanse spullen geen optie is.’
strategische investering
Het boek richt zich niet alleen op overheden, maar ook op bedrijven en ketens. Tijdens crises wordt het bedrijfsleven vaak als eerste gebeld voor transport, voeding, energie, IT of noodvoorzieningen. Dat maakt resilience een strategische investering in continuïteit, reputatie en vertrouwen. Van Daalen biedt bovendien praktische tips; soms klein (water, documenten, licht), soms groter (open source, contant geld, lokale netwerken).
Mooi is ook zijn concept van het sociale noodpakket: niet alleen zorgen voor jezelf, maar vooral voor elkaar. Dat is geen luxe, maar een verantwoordelijkheid. Ook voor het bedrijfsleven. De kern van Voorbereid is dat resilience geen kostenpost is, maar een vorm van volwassen bestuur. Niemand hoeft het alleen te doen, maar iemand moet beginnen.
Over Walther Ploos van Amstel
Dr. Walther Ploos van Amstel is professor in CityLogistics and Urban Technology at Amsterdam University of Applied Sciences. His focus is on sustainable city logistics, e-mobility, light electric vehicles, urban consolidation centres and horizontal and vertical collaboration.