Full Body Thinking - ‘Vlot boek met aansprekende metaforen’

Dat het Kantiaanse uitgangspunt ‘ik denk, dus ik ben’ al lang achterhaald is, weten we zo ondertussen wel. De kennis over onderwerpen als stress, trauma’s en de nervus vagus zorgt voor een enorme herwaardering van het gevoel. ‘Ik voel, dus ik ben’ dan maar? Dat nou ook weer niet. Wouter de Jong neemt je in Full Body Thinking mee in het samenspel tussen voelen en denken, met als doel je hardnekkige patronen te doorbreken en vrij te leven.

patronen en valkuilen

We belanden allemaal wel eens in patronen van onbewuste reacties op vaak stressvolle situaties. En dan kieperen we in onze valkuilen. De sleutel voor het doorbreken van die hardnekkige patronen ligt volgens De Jong in ons lichaam. Deel één van het boek gaat dan ook over de herwaardering van het voelen. Gevoelens zijn letterlijk fysieke gewaarwordingen: een spanning in je buik, een snellere ademhaling, kriebelende vingers. Die leren voelen is een hele kunst in een wereld waarin Kant lange tijd de toon heeft gezet. Ook ik beschouwde mijn lichaam jarenlang als vervoermiddel van mijn denkende hoofd. Maar alleen denken helpt je niet om je patronen te doorbreken.

Heel verhelderend is De Jongs emotieformule: emotie = fysieke sensaties × verhaal. Want een sterk verhaal zorgt weer voor sterkere emoties. Door je te focussen op de fysieke sensaties krijgt het verhaal dat je jezelf vertelt - bewust of onbewust - minder lading. Heel mindful.

Denken over denken

Deel twee van het boek gaat over het denken. Het gaat eigenlijk voor een groot deel over het denken over ons denken. Behoorlijk meta dus. De Jong beschrijft zes reflexen die onze patronen bevestigen en daarmee versterken: reiken, leunen, opblazen, verslappen, buiten en spannen. Deze indeling heeft hij gebaseerd op de Gestalttherapie, las ik in de noten achterin het boek. Het had mij geholpen als hij de relatie tussen deze therapievorm en zijn versie explicieter had gemaakt. Wat maakte dat hij deze aanpassing nodig vond?

Veel aandacht gaat uit naar het ontstaan van onze onbewuste patronen, vaak gevormd in onze jeugd. Het boek wordt hier behoorlijk therapeutisch. Gelukkig waarschuwt De Jong de lezer dat dit intens kan zijn en verwijst hij naar schematherapeuten voor begeleiding. Gezien de oefeningen die hij beschrijft, kun je ook bijvoorbeeld een Voice Dialogue-coach of een familieopstelling overwegen. In ieder geval geldt hier: bij twijfel, don’t try this at home.

Daal af

Full Body Thinking biedt veel oefeningen die je meteen in de praktijk kunt brengen. Je moet aan de bak: het vraagt training om je patronen los te laten. Fijn is dat de oefeningen goed onderbouwd zijn. Zo is een hoofdstuk gewijd aan het belang van de adem, met veel oefeningen - bekend van de yogales - en, wat vooral prettig is, met heldere uitleg waarom deze werken. Ik heb weer bijgeleerd over het belang van stikstof. Ook verhelderend vond ik zijn uitleg over de rol van dopamine in ons systeem. Dit helpt mij om een hardnekkig patroon aan te pakken: gedachteloos mijn telefoon pakken om te scrollen. Ook hier is de sleutel: daal af naar wat je voelt, naar je fysieke sensaties. Het maakt je sensitiever en beter in staat om bewust te kiezen. Weg met die telefoon.

Full Body Thinking is een vlot geschreven boek met aansprekende metaforen. Zoals: ‘Je brein is als een ekster, gefixeerd op glimmende beloftes, waardoor het de signalen in je eigen lijf mist.’ En: ‘Impulsen zijn neurologische staatsgrepen waarbij je onbewuste brein de macht grijpt voordat je rationele geest de kans krijgt om in te grijpen.’ De inzichten en oefeningen uit dit boek helpen je deze eksters op te voeden en staatsgrepen te voorkomen.