Authentiek leiderschap voor vrouwen - ‘Ik daag mannen uit dit boek te lezen’

Nee, ik ben geen vrouw. Ik behoor in eerste aanleg dan ook niet tot de doelgroep van het boek Authentiek leiderschap voor vrouwen van Jolanda Holwerda en Liesbeth Tettero. En toch was ik nieuwsgierig naar dit boek.  Ik had hier aanvankelijk ook geen helder beeld van de problemen en uitdagingen waarmee vrouwen tijdens hun loopbaan te maken krijgen, en van wat daaraan ten grondslag ligt.

Vertrekpunt

Waarom specifiek een boek over leiderschap voor vrouwen? Dat was de eerste vraag die bij mij opkwam toen het boek mijn aandacht trok. Vervolgens dacht ik na over het aantal vrouwelijke managers en opdrachtgevers dat ik in mijn werkzame leven heb gehad. Eigenlijk had ik er nooit bij stilgestaan hoe deze vrouwen op hun positie terecht waren gekomen. Waarom zou ik ook? Het waren mijn managers en opdrachtgevers en, op een enkele uitzondering na, verliep onze samenwerking prima. Zonder dat ik me afvroeg of ik met een vrouw of een man samenwerkte. Dat was - terecht of onterecht - mijn vertrekpunt voordat ik begon met lezen.

Vrouwelijk leiderschap bestaat niet

Laat ik beginnen met het herhalen van de stelling van Jolanda Holwerda en Liesbeth Tettero uit de inleiding: dit is geen boek over vrouwelijk leiderschap. Dat bestaat niet. Net zo min als mannelijk leiderschap. Daar ben ik het volledig mee eens. Dat inzicht is voor mij door Authentiek leiderschap voor vrouwen alleen maar scherper geworden. Bij het onderscheid tussen mannen en vrouwen in relatie tot leiderschap hanteren de auteurs de begrippen feminiteit en masculiniteit. Het eerste begrip staat voor kwaliteiten als bescheidenheid, zorgzaamheid, voelen en verbinden. Het tweede voor zichtbaar zijn, daadkracht, handelend optreden en presteren.

Waar ligt de uitdaging?

Algemeen bekend is dat er op de werkvloer bij veel organisaties sprake is van een achterstand van vrouwen ten opzichte van mannen: in beloning, in kansen en in doorgroeimogelijkheden. Dit resulteert onder meer in een ongelijke verdeling van managementfuncties. Volgens Holwerda en Tettero lossen we deze achterstand niet op door vrouwen zich te laten aanpassen aan een heersende masculiene cultuur. Het zijn niet de vrouwen die ‘gefixt’ moeten worden, maar de masculiene organisatieculturen zelf. Het systeem moet worden ‘gefixt’. Authentiek leiderschap voor vrouwen geeft inzicht in hoe dat systeem werkt en waar vrouwen tijdens hun loopbaan tegenaan lopen.

Van macht naar kracht

Holwerda en Tettero werken deze thema’s uit in zeven stappen. Daarmee reiken zij vrouwen een model aan om trouw te blijven aan zichzelf, juist wanneer het tegenzit. De basis van elke stap sluit naadloos aan bij de ondertitel van het boek: van macht naar kracht.

Ieder hoofdstuk heeft dezelfde opbouw en behandelt één stap uit het model. De stap opent met twee praktijksituaties, gevolgd door een zelfscan met tien vragen die waarschijnlijk weer nieuwe vragen oproepen. De kern van elk hoofdstuk bevat kenmerken van de stap en de dilemma’s en hindernissen waarmee vrouwen in deze fase te maken krijgen. Elke stap wordt afgesloten met inzichten, oefeningen en opdrachten om het geleerde in de praktijk te brengen.

herkenbaar en realistisch

Het model voelt vanaf de eerste stap logisch aan. De voorbeelden zijn herkenbaar en realistisch en plaatsen de thematiek op een positieve manier in een helder perspectief. Met ieder hoofdstuk werden mijn vragen over waar ‘de andere kant’ in een loopbaan mee te maken krijgt, steeds verder beantwoord.

Authentiek leiderschap voor vrouwen is een boek waarvan je als man wellicht denkt: dat is niet voor mij. Maar ik daag mannen uit om dit boek te lezen. Omdat het de vrouwelijke kant van authentiek leiderschap in een positief en uitdagend perspectief plaatst en aanzet tot nadenken. Daar worden we allemaal wijzer van – en de organisaties en bedrijven waarvoor we werken ook. We moeten het probleem samen aanpakken en oplossen.