In 1877 maakte Thomas Edison de eerste geluidsopname ooit: ‘Mary had a little lamb’ op een cilinder van paraffine. Eén opname. Eén locatie. Voor een handjevol mensen die toegang hadden tot zijn werkplaats in New Jersey.
Vijftig jaar later, rond 1925, konden welgestelde families zich een grammofoon veroorloven. Een paar platen in de huiskamer. Opera tussen tabak en cognac. Muziek was schaars en duur.
langspeelplaten
Nog eens dertig jaar verder kwamen langspeelplaten. Meer mensen hadden toegang, maar je collectie bleef beperkt tot wat fysiek in je kast paste.
In 1979 lanceerde Sony de Walkman. Muziek werd mobiel. Tien jaar later kwamen cd’s. Je kon ze zelf branden. Begin 2000 brak de downloadgolf los met Napster: duizenden nummers op je computer.
En toen, in 2008, kwam Spotify. Voor een paar euro per maand heeft ieder mens op aarde toegang tot vrijwel alle muziek die ooit is gemaakt. Overal. Altijd.
En vandaag? In 2026 kan AI in seconden nieuwe muziek voor je creëren. Elk genre, elke stemming, precies afgestemd op jouw smaak.
Van één paraffinecilinder naar ongelimiteerde muziek voor iedereen - in slechts 150 jaar. Dát is exponentiële groei. En we hebben het hier alleen nog maar over muziek.
Van lineair naar exponentieel
De meeste mensen denken lineair en worstelen met het werkelijk begrijpen van exponentiële groei. Dat is helemaal niet vreemd. Het is volkomen natuurlijk. Ons brein is namelijk niet ontworpen om exponentiële concepten intuïtief te doorgronden. Homo sapiens zijn het resultaat van miljoenen jaren van incrementele evolutie, waarbij overleven draaide om kleine, stapsgewijze veranderingen.
Je spaargeld op de bank. De bomen en het gras in je tuin. Een bedrijf dat jaarlijks met 5% groeit.
Maar we bevinden ons nu op het kantelpunt van de exponentiële curve, daar waar de geleidelijke stijging plotseling verandert in een bijna verticale klim die ons begrip en aanpassingsvermogen overrompelt. De wereld om ons heen wordt steeds slimmer, sneller en ongrijpbaarder, terwijl we worstelen om bij te blijven. En telkens wanneer we bovenkomen, zien we nieuwe en grotere golven op ons afkomen.
Vijf golven die alles veranderen
In Golven van Overvloed beschrijf ik vijf grote golven die elkaar versterken en onze wereld fundamenteel transformeren: de groei van AI, de groei van machines (robotisering), de groei van virtuele werelden, de groei van systemen en de evolutie van de mens zelf.
Deze golven rollen niet ergens in de verre toekomst op ons af. Ze zijn er al. AI bereikt miljarden mensen in recordtijd. Genetische manipulatie van voedsel gebeurt nu. Nanotechnologie is geen sciencefiction meer.
Wat mijn boek onderscheidt? Ik wijs niet alleen op wat er komt, maar ook op de positieve uitkomst - zonder de ogen te sluiten voor de problemen die opgelost moeten worden. Want exponentiële groei betekent niet alleen meer technologie. Het betekent een wereld van overvloed: aan voedsel, gezondheid, energie, intelligentie, entertainment en verbinding.
De surfmindset
Hier komt de centrale metafoor van mijn boek: leer surfen. Je kunt niet tegen exponentiële golven vechten. Je moet ermee meebewegen. Mensen met een surfmindset zoeken hun golf, hun ritme. Als ze vallen, peddelen ze naar de volgende golf. Ze bouwen netwerken als veilige havens om te rusten. En als ze daar mensen tegenkomen met een fixed mindset, die nog nooit een golf hebben gepakt, geven ze hen liefde.
Dit vraagt om solidariteit. Om denken vanuit een nieuw paradigma. Want oude denkkaders werken simpelweg niet meer in een exponentiële wereld. Denken vanuit hedendaagse overtuigingen, waarden en theorieën leidt tot verkeerde beslissingen.
Een gemeente die inzet op traditionele vervoermiddelen realiseert zich niet hoe snel elektrisch rijden, autonoom rijden en zelfs drones zorgen voor een compleet andere behoefte aan infrastructuur.
Muziek als rode draad
Net als een compositie heeft dit boek zijn eigen ritme. Elk hoofdstuk begint met een iconisch muziekfragment. De emotie van muziek dooradert het verhaal, waardoor het leest als een muziekstuk dat steeds meer lagen krijgt.
Muziek laat zien hoe snel we overvloed als normaal accepteren. We zijn vergeten hoe bijzonder het is dat we op elk moment van de dag toegang hebben tot vrijwel alle muziek die ooit is gemaakt. Deze overvloed - van één opname naar wereldwijd bereik in anderhalve eeuw - is de voorbode van wat komen gaat in alle andere domeinen.
Ken jezelf, ontwikkel jezelf, verbind jezelf
Een lezer zei: ‘Dit is net als Yuval Noah Harari, maar dan positiever en met een Nederlandse vibe.’ Dat prachtige compliment raakte me. Want dat is precies wat ik wil zijn: een positieve realist die technologie toegankelijk maakt zonder mensen te overweldigen.
De komende vijf tot tien jaar zullen er radicaal anders uitzien. De vraag is niet óf deze golven komen. Ze zijn er al. De vraag is: ga jij surfen, of blijf je een dam bouwen?
In het laatste deel van mijn boek wordt het persoonlijk. Wat kun jij doen om te floreren? Het antwoord: ken jezelf, ontwikkel een exponentiële visie, bouw netwerken en durf te experimenteren.
We staan aan de vooravond van de grootste transformatie in de menselijke geschiedenis. Maar als we leren surfen, met solidariteit en een open blik, ligt er een oceaan van overvloed voor ons.
Word jij ook een singulariteitsurfer?
In Golven van Overvloed laat Patrick Willer zien hoe exponentiële technologie niet alleen ontwricht, maar ook nieuwe kansen creëert voor mensen en organisaties. Voor iedereen die wil begrijpen wat er nu gebeurt - en hoe je daarin kunt meebewegen. Bestel het boek bij Managementboek en ontdek hoe je leert surfen op de golven van overvloed.
Over Patrick Willer
Patrick Willer is Innovatie Catalyst en oprichter van het Innovatie Netwerk. Met 30 jaar ervaring in technologische innovatie helpt hij organisaties en mensen navigeren door exponentiële verandering. Hij doet dit met keynotes, workshops en netwerkmeetings. Golven van Overvloed is zijn tweede boek.