In podcast De Boekenpraktijk vertelt Blekkingh waarom hij het begrip ego juist wil normaliseren. Volgens hem is het een natuurlijk mechanisme dat iedereen nodig heeft: ‘Ego is eigenlijk een briljant systeem om je positie veilig te stellen in een groep. Dat je er nog steeds mag zijn. Dat je niet uitgestoten wordt. Het beginsel is gewoon gaaf.’
Dat verlangen om erbij te horen zit diep in ons verankerd. Vanuit evolutionair perspectief was uitsluiting ooit levensgevaarlijk. Die behoefte aan verbinding werkt nog altijd door in organisaties, teams en relaties. Daarom vindt Blekkingh het belangrijk dat we ophouden ego uitsluitend als iets negatiefs te zien. Juist als we erkennen dat iedereen een ego heeft, wordt het makkelijker om te praten over de momenten waarop het doorschiet.
Als angst het overneemt
Volgens Blekkingh ontstaat problematisch gedrag vrijwel altijd vanuit angst. Blekkingh: ‘Waarom schieten we zo vaak door in dat ego? Angst. Angst onze positie kwijt te raken. Angst erkenning kwijt te raken. Angst niet belangrijk genoeg gevonden te worden. Angst onaardig gevonden te worden.’
Dat ziet hij regelmatig terug bij leiders. Een van de meest voorkomende patronen noemt hij de zelfstandige: iemand die verantwoordelijkheid neemt, autonoom is en graag dingen voor elkaar krijgt. Waardevolle eigenschappen, totdat de druk oploopt. ‘De doorgeslagen variant is de solist. Ze komen onder druk te staan. Ze gaan heel hard werken, vragen al helemaal niet om hulp, krijgen het te druk en raken uiteindelijk verwijderd van de groep.’
Juist daarin schuilt volgens hem een belangrijke paradox. Mensen vinden het vaak prettig om anderen te helpen, maar hebben veel meer moeite om zelf hulp te vragen. Blekkingh: ‘De simpelste insteek bij teams in Nederland is: gaan wij weer het lef krijgen om hulp te durven vragen? Want hulp aanbieden willen we allemaal. Terwijl samenwerking begint bij hulp vragen.’
Authenticiteit onder druk
Het gesprek raakt ook aan een onderwerp waar Blekkingh al jaren over schrijft: authentiek leiderschap. Voor hem gaat authenticiteit niet over jezelf zijn in algemene zin, maar over handelen vanuit je diepste drijfveren.
Blekkingh: ‘Als je missie leidend is in je gedrag. Dat is het klinische antwoord. Dat je daadwerkelijk je diepste drijfveer, je betekenis leidend laat zijn in je gedrag.’ Dat klinkt eenvoudig, maar blijkt in de praktijk lastig. Zeker wanneer spanning of conflict ontstaat. Op zulke momenten verschuift de aandacht van creëren naar overleven. ‘Typisch van een mens is: als er angst langskomt van jeetje, wat is mijn positie in de groep? Dan vergeet je je hele missie.’
De uitdaging voor leiders is daarom niet om ego uit te schakelen, maar om te herkennen wanneer angst de regie overneemt en bewust terug te keren naar hun positieve intentie. Blekkingh pleit niet voor minder ego, maar voor meer begrip. Voor jezelf én voor anderen.
‘Angst is juist heel goed. Het zorgt ervoor dat je niet roekeloos de weg oversteekt. En ego is een fantastisch systeem dat jou het vege lijf probeert te redden in wat voor kudde dan ook.’
Zijn advies aan luisteraars is dan ook verrassend eenvoudig: ‘Omarm dat het oké is.’
Want wie begrijpt waarom ego bestaat, kan volgens Blekkingh ook beter herkennen wanneer het helpt en wanneer het in de weg gaat zitten.
Luister deze aflevering van de Boekenpraktijk op deze pagina of open de podcast in jouw favoriete podcastspeler, zoals Spotify, Apple Podcasts, Google Podcasts of YouTube.
Stellingen
Elke aflevering van De Boekenpraktijk legt host Willem van Leeuwen de gast een aantal stellingen voor. De stellingen in voor Bas Blekkingh zijn:
- We overschatten de maakbaarheid van authenticiteit; onder druk vallen mensen niet terug op hun waarden, maar op hun overlevingsreflexen.
- Trump, Poetin en Wilders zijn geen uitzondering; ze laten zien dat kiezers vaker stemmen op angst en doorgeschoten ego's dan op missie en kernwaarden.
BOEKENTIPS
Bas Blekkingh tipt twee boeken. Voor leiders die met verandering bezig zijn blijft Leading Change/Leiderschap bij verandering van John Kotter volgens hem een onmisbare klassieker. Het boek biedt een helder kader om te begrijpen waarom verandertrajecten slagen of mislukken.
Daarnaast noemt hij Eindeloos bewustzijn van Pim van Lommel. Een boek dat hem persoonlijk inspireerde in zijn zoektocht naar vragen over bewustzijn, zingeving en de essentie van het leven. Thema's die ook onder zijn werk over authentiek leiderschap liggen.
OVER DE BOEKENPRAKTIJK
De Boekenpraktijk is een podcast van Managementboek. Presentator Willem van Leeuwen onderzoekt elke twee weken samen met auteurs hoe de theorie van managementboeken aansluit bij de praktijk.
Kom ook naar het Jaarcongres Teamcoaching
Op 12 november 2026 spreeks bas Blekking op het Jaarcongres teamcoaching. Stap mee in de wereld van ego’s in teams. Op basis van onderzoek onder 4200 Nederlandse leiders en tientallen jaren ervaring als leiderschapsexpert bij directies laat Bas zien dat ego’s goed én noodzakelijk zijn.
