Bemoeizorg van A tot Z

Voorwoord 9
Leeswijzer 11
Deel I Achtergrond 13
1 Ontstaan van bemoeizorg 14
1.1 Historische achtergrond 14
1.2 Beweging in de samenleving en de zorg 15
1.3 Openbare Geestelijke Gezondheidszorg 16
1.4 Verdere ontwikkeling van bemoeizorg 17
1.5 De teams in vogelvlucht 17
1.6 Sociaal kwetsbare mensen 18

2 Het hedendaagse veld van de bemoeizorg 20
2.1 Huidig maatschappelijk speelveld 20
2.2 Knelpunten en kansen in de zorg 22
2.3 Keerzijde van zorgmijding is zorgverlamming 23
2.4 Professionalisering van de bemoeizorg 24

3 Bemoeizorg in het buitenland 27
3.1 Verenigde Staten 27
3.2 Verenigd Koninkrijk 28
3.3 Denemarken 29
3.4 Duitsland 30
3.5 Lessen uit het buitenland 31

4 Bemoeizorg in zijn vele verschijningsvormen 33
4.1 Bemoeizorg als methodiek in verschillende modellen 33
4.2 Verschillen tussen de modellen 34

Deel II Praktijk 37
5 De dynamiek in bemoeizorg 38
5.1 Het proces van bemoeizorg 38
5.2 Integrale bemoeizorg versus toeleiding 40
5.3 Doelgroep 40
5.4 Zorgcontinuüm 42

6 Bemoeizorg stap voor stap 46
6.1 Wel of geen bemoeizorg? 46
6.2 Bemoeizorg in zeven stappen 48
6.3 Voorbereiden en informatie inwinnen 48
6.4 Een inschatting maken van de situatie 50
6.5 Contact maken en vertrouwen winnen 55
6.6 Incidenteel oplossen van een probleem 56
6.7 Contacttrouw realiseren inventariseren van problemen 56
6.8 Planmatig werken en plannen uitvoeren 57
6.9 Werkrelatie evalueren en warme overdracht 57

7 Houding en technieken 60
7.1 Visie en houding 60
7.2 Presentiebenadering 63
7.3 Narratieven 65
7.4 Motiveren 68
7.5 Mix van andere methoden en technieken 76

8 Ethische dilemma’s en privacy 79
8.1 Ethiek bij opgedrongen hulp 79
8.2 Legitimering van bemoeizorg 80
8.3 Wet- en regelgeving 80
8.4 Privacywetgeving en gegevens uitwisselen 81
8.5 Bemoeizorg en zorgvuldige triage 82
8.6 Afspraken om in te mogen grijpen 84
8.7 Morele expertise en moreel beraad 85

9 Bemoeizorg is teamwork 88
9.1 Wat maakt een bemoeizorgteam bijzonder? 88
9.2 Hoe ontwikkel je een bemoeizorgteam? 90
9.3 Onconventioneel zijn 90
9.4 Ontwikkelruimte 92
9.5 Meesterschap 94
9.6 Gastvrijheid 94
9.7 Maatschappelijk steunsysteem en gereedschap 96

Deel III Bemoeizorgmodellen 99
10 Openbare Geestelijke Gezondheidszorg: front office teams 100
10.1 Toeleidingsteams 100
10.2 Critical Time Intervention 105
10.3 Meldpunten en Vangnet & Adviesteams 106
10.4 Lokale zorgnetwerken 107
10.5 Sociale wijkteams 109
10.6 Verschillen tussen front office teams 110

11 Bemoeizorg vanuit de reguliere zorg: back office teams 112
11.1 Assertive Community Treatment 112
11.2 Flexibele Assertive Community Treatment 115
11.3 Bemoeizorg vanuit één organisatie 118
11.4 Bemoeizorg als onderdeel van de reguliere zorg 120

12 Bemoeizorg voor jeugd, jongeren en gezinnen 122
12.1 Bemoeizorg door de Jeugdgezondheidszorg 122
12.2 Bemoeizorg Jeugd: een OGGz-team 126
12.3 Andere initiatieven voor jeugd en jongeren 129

13 Evidentie van bemoeizorg 131
13.1 De verschillende onderzoeksmethoden 131
13.2 De onderzoeken naar bemoeizorg 132
13.3 Het belang van onderzoek naar bemoeizorg 136

Deel IV Toekomst 137
14 Toekomstverkenning 138
14.1 De gemeentetaken inzake bemoeizorg 138
14.2 Bemoeizorg in de reguliere zorg 141
14.3 Een zorgpad voor bemoeizorg? 143
14.4 Verdere onderbouwing noodzakelijk 146
Dankwoord 147
Over de auteurs 148