Executierecht: de gedwongen tenuitvoerlegging van rechterlijke uitspraken

Een vonnis winnen is één ding — de uitvoering ervan afdwingen een ander. Executierecht regelt precies dat: hoe schuldeisers hun rechten in de praktijk geldend kunnen maken, welke instrumenten daarvoor beschikbaar zijn en welke grenzen het recht daaraan stelt. Het is een rechtsgebied dat dicht op de praktijk zit en raakt aan fundamentele vragen over de werking van het rechtssysteem. Op deze pagina vindt u een overzicht van de belangrijkste literatuur op dit terrein.

Het standaardwerk: executierecht van a tot z

Ton Jongbloed is bijzonder hoogleraar executie- en beslagrecht aan de Universiteit Utrecht en geldt als een van de meest toonaangevende auteurs op dit terrein. Zijn gelijknamige handboek Executierecht behandelt het gehele rechtsgebied systematisch en vormt voor veel juristen het eerste aanspreekpunt.

Inleidende werken: beslag én executie in samenhang

Executierecht wordt in de literatuur vaak samen met beslagrecht behandeld, omdat beide gebieden onlosmakelijk verbonden zijn: beslag is veelal de opmaat tot executie. Twee werken die deze samenhang goed in kaart brengen, zijn afkomstig van Kasper Krzeminski en het duo H.A. Stein en Piet Taelman.

Verhaal op goederen van derden: een bijzondere invalshoek

Executierecht roept ook grensgevallen op: wat als de schuldenaar onvoldoende verhaalsmogelijkheden biedt en schuldeisers hun blik moeten richten op goederen die formeel aan derden toebehoren? Die vraag staat centraal in de oratie van Kasper Krzeminski.

Reële executie: de directe afdwinging van prestaties

Naast het verhalen van geldsommen bestaan er gevallen waarin een schuldeiser de nakoming van een specifieke prestatie wil afdwingen — denk aan de ontruiming van een pand of de afgifte van een zaak. Dit heet reële executie en vormt een bijzonder onderdeel van het executierecht. J.L.R.A. Huydecoper, destijds advocaat-generaal bij de Hoge Raad, schreef hierover een gezaghebbend werk.

Executierecht in de dagelijkse praktijk

Niet alle literatuur over executierecht is primair wetenschappelijk van aard. Voor de rechtspraktijk zijn werken die de vertaling naar het concrete handelen maken minstens zo waardevol. Beslag- en Executierecht in de (dagelijkse) praktijk van H.A. Stein richt zich specifiek op de toepassing van het recht door deurwaarders, advocaten en rechters in de alledaagse praktijk.

Memo en snel naslagwerk: beslagrecht met executierechtelijke verdieping

Wie snel en betrouwbaar informatie nodig heeft over beslagrecht en aanpalende executierechtelijke kwesties, grijpt in de praktijk vaak naar een compact naslagwerk. Het Memo beslagrecht van H.G. Punt voorziet in die behoefte en besteedt uitdrukkelijk aandacht aan executoriaal beslag en executieprocedures.

Executierecht in het bredere burgerlijk procesrecht

Executierecht maakt deel uit van het burgerlijk procesrecht en kan niet los worden gezien van de bredere procesrechtelijke context. In de gezaghebbende handboeken over Nederlands burgerlijk procesrecht krijgt executierecht dan ook een prominente plek. Bart Krans en zijn medeauteurs behandelen het onderwerp uitvoerig in een apart hoofdstuk.

Executierecht en zekerheidsrechten: een onlosmakelijk verband

Executierecht raakt niet alleen aan het procesrecht, maar ook aan het vermogensrecht — in het bijzonder aan zekerheidsrechten als hypotheek en pand. Wie zekerheidsrechten verleent of ontvangt, krijgt vroeg of laat te maken met de executie ervan. Twee werken verdiepen dit verband vanuit uiteenlopende perspectieven.

Actuele ontwikkeling: burgerlijk procesrecht 2026

Het Nederlandse burgerlijk procesrecht staat niet stil. Met de komst van nieuwe wetgeving veranderen ook de regels rondom tenuitvoerlegging. Burgerlijk procesrecht 2026 anticipeert op deze herziening en behandelt de gerechtelijke tenuitvoerlegging conform de verwachte nieuwe regelgeving.

Conclusie

Executierecht is een veelzijdig en praktisch rechtsgebied dat van cruciaal belang is voor de werking van ons rechtssysteem. De literatuur op dit terrein weerspiegelt die veelzijdigheid: van toegankelijke inleidingen en compacte naslagwerken tot diepgaande wetenschappelijke studies over deelonderwerpen als reële executie, verhaal op goederen van derden en de verhouding tot zekerheidsrechten. Of u nu als advocaat, deurwaarder, rechter of academicus met executierecht te maken heeft — de werken op deze pagina bieden solide ondersteuning voor zowel de dagelijkse praktijk als het diepere begrip van dit rechtsgebied.