Laatst las ik een bericht van Ewout Genemans: hij is begonnen met de opnames van Bureau Groningen. Net als in andere steden gaat hij een half jaar lang mee met zes politieagenten. Het doel: een tv-programma maken. De manier: all-in, dag en nacht, de hele stad door.
Oordeelvrij
Genemans heeft al veel programma’s op zijn naam staan en schreef ook een boek: Ewout. Ook in dit boek komt de all-in aanpak duidelijk naar voren. Het is kenmerkend voor hem als persoon. Genemans praat oordeelvrij met allerlei mensen, in allerlei situaties. Hij heeft een manier gevonden om echt in contact te komen. Op beeld zie je dat, maar de keuzes en achtergronden krijg je daar niet goed mee. In dit boek is daar meer ruimte voor.
Opbouw
Genemans neemt me mee door zijn carrière, aan de hand van programma’s die hij maakte. Elk hoofdstuk gaat over een van zijn uitzendingen. Hij schrijft over de opnames in een beruchte (internationale) gevangenis, een gevaarlijke wijk of een stad in de Bureau-serie. De meeste gebeurtenissen die hij beschrijft herken ik; hij heeft ze in beeld gebracht als onderdeel van zijn series. Het gedeelte achter de schermen is nieuw voor mij en dus het meest interessant. De hoofdstukken lezen als een combinatie van een businessbiografie, een dagboek en productieaantekeningen.
Keuzes
Ik heb de meeste programma’s van Genemans gezien. Dat is de reden dat ik zijn boek wilde lezen. Ik wilde weten wat hem drijft, welke keuzes hij maakt en hoeveel werk het maken van een programma echt is.
Dat laatste: de hoeveelheid werk voor het maken van een programma is enorm. En dan schrijft Genemans niet eens zoveel over randzaken, zoals materiaalselectie en editing in de studio of gesprekken met zenderbazen. Het is alsof hij wil zeggen: het gaat om de echte wereld, de rest is bijzaak. Door goed te lezen begrijp ik dat die keuze niet vanzelfsprekend is. Programma’s maken gebeurt meestal vanuit mooie formats en strakke draaiboeken. Genemans heeft bewust gekozen voor een gedurfde, go-with-the-flow-aanpak. In het begin moest hij daarvoor vechten; televisiemensen houden nu eenmaal van controle en voorspelbaarheid. Zijn keuzes hebben hem succes gebracht, al is het in de praktijk soms onzeker. Wat doe je bijvoorbeeld als je een gevangenis écht niet meer in kan, omdat het gewoonweg te gevaarlijk is? Op welke manier krijg je genoeg filmmateriaal bij elkaar om toch een uitzending te kunnen vullen?
Nieuwsgierigheid, eerlijkheid en risico
Voor Genemans is het duidelijk dat het maken van een programma geen egozaak is. Hij schrijft uitgebreid over de samenwerking met zijn cameraman en regisseur, over de klik die ze hebben en hoe belangrijk dat is voor de kwaliteit van het materiaal. De band is belangrijk en wordt alleen maar sterker in de extreme situaties waar ze in terechtkomen.
Persoonlijke ontwikkeling is een belangrijk onderdeel van dit boek. Genemans beschrijft hoe hij groeit van een jonge Zoop-ster naar een zelfverzekerde programmamaker. Dat doet hij vanuit nieuwsgierigheid, eerlijkheid en risico. Zo is hij als jongen al geïnteresseerd in het werk van de politie en wil hij al vroeg binnenkijken in een gevangenis.
Risico, of omgaan met grenzen, komt naar voren wanneer Genemans zich meermaals voorneemt naar zijn gevoel te luisteren in gevaarlijke situaties. Zijn nieuwsgierigheid heeft soms de overhand, waardoor hij risico neemt. Het levert mooie verhalen op. Toch heeft hij spijt wanneer hij anderen in gevaar heeft gebracht, wat maakt dat hij zijn voornemen hernieuwt.
Kritiek
Ewout is een mooi boek, waarin ik tussen de regels een no-nonsense programmamaker leer kennen. Toch heb ik juist daar wat kritiek. Het grootste deel van dit boek bestaat uit beschrijvingen van scènes die ik al op tv heb gezien. Ik had verwacht dat ik meer over de achtergronden te weten zou komen. Het voelt onlogisch: de mensen die het boek kopen, zijn juist degenen die de programma’s hebben gezien. Die hoef je geen herhaling te geven van de uitzending. Juist wat er aan de randen gebeurt, is interessant.
Al met al blijkt Ewout Genemans ook in zijn boek een gedreven en integere programmamaker. Zijn open blik is verfrissend en werkt ook goed op papier.
Over Hans de Witte-van Mierlé
Hans de Witte - van Mierlé is coach, projectmanager en trainer. Hij werkt in het sociaal domein, met als specialisaties participatie, gedragsverandering, brede samenwerking en transitietrajecten.