Het bevlogen brein - ‘Toegankelijk en toepasbaar’

In Het bevlogen brein laat Ronald van der Molen zien dat bevlogenheid geen toevalstreffer is, maar het resultaat van hoe ons brein werkt én hoe we daarmee omgaan. Het boek verbindt neurowetenschappelijke inzichten met de dagelijkse werkpraktijk en maakt duidelijk dat energie, focus en motivatie te beïnvloeden zijn.

VITAL

Van der Molen opent met drie wetenschappelijke inzichten over welzijn:

1. Succes leidt niet tot meer geluk, geluk leidt tot meer succes.
2. We gebruiken niet te veel energie, we laden te weinig op.
3. Bevlogenheid ontstaat niet door taakeisen te verminderen, maar door energiebronnen aan te boren.

Na deze inleiding komt hij tot de kern van het boek met het acroniem VITAL: vijf eigenschappen die bevlogen mensen kenmerken: Veerkracht, Impact, Toewijding, Aandacht en Lichamelijke fitheid. Van der Molen beschrijft deze eigenschappen helder en concreet, zonder het ingewikkeld te maken. Wie deze eigenschappen bezit of ontwikkelt, brengt het brein in een positieve stand, wat leidt tot de ‘geluksvoorsprong’.

Veerkracht – terugveren met richting

Veerkracht gaat in Het bevlogen brein niet over eindeloos doorgaan, maar over het vermogen om te herstellen en opnieuw koers te kiezen. Het is de vaardigheid om op een zinvolle manier om te gaan met uitdagingen, veranderingen en tegenslagen. Bevlogen mensen krijgen net zo goed met tegenslag te maken, maar blijven daar niet in hangen. Ze begrijpen hoe stress werkt in het brein en weten wanneer ze moeten vertragen om later weer te versnellen. Veerkracht staat hier niet voor hardheid, maar voor flexibiliteit en bewust omgaan met verandering.

Impact – ertoe doen

Impact blijkt een krachtige motor voor motivatie. Van der Molen beschrijft hoe het brein letterlijk oplicht wanneer we ervaren dat ons werk betekenis heeft. Bevlogen mensen weten waarvoor ze het doen en voelen dat hun bijdrage verschil maakt. Dat hoeft niet groots of heroïsch te zijn; juist kleine, zichtbare effecten houden het vuur brandend. Bij bevlogenheid en passie gaat het om activiteiten die vreugde schenken. Dat is iets anders dan vermaak: bij vermaak ligt de focus op consumeren, bij vreugde op produceren.

Toewijding – kiezen om te blijven

Toewijding gaat over betrokkenheid die dieper gaat dan enthousiasme alleen. Het is de bewuste keuze om ergens energie in te steken, ook wanneer het minder leuk of spannend wordt. Van der Molen laat zien dat het brein baat heeft bij commitment: focus en volhouden leveren meer voldoening op dan steeds weer iets nieuws najagen. Daarbij helpt het om te denken vanuit drie perspectieven: de dromer, de realist en de criticus. Bevlogenheid ontstaat wanneer je werk doet dat aansluit bij jouw waarden en wat jij belangrijk vindt. Het innerlijk kompas is daarbij richtinggevend en helpt de sweet spot te vinden tussen passie, droom, rol en talent.

Aandacht – waar je brein volgt

Aandacht is misschien wel het meest onderschatte thema. We doen veel aan mind wandering: we denken aan iets anders dan waarmee we bezig zijn. Dat is herkenbaar, bijvoorbeeld tijdens autorijden of lezen. Het blijkt ook logisch: het gemiddelde leestempo ligt rond de 250 woorden per minuut, terwijl het brein ongeveer 1.400 woorden per minuut kan verwerken. In een wereld vol prikkels vraagt bevlogenheid om het vermogen aandacht bewust te sturen. Van der Molen maakt helder hoe het brein uitgeput raakt en hoe echte aandacht juist energie oplevert. Bevlogen mensen beschermen hun focus en kiezen bewust waar ze ‘ja’ en ‘nee’ tegen zeggen. Dat zijn de slimme gevers, die eigenbelang en anderbelang weten te combineren.

Lichamelijke fitheid – het lijf als basis

Het brein staat niet los van het lichaam. Lichamelijke fitheid blijkt een essentiële randvoorwaarde voor mentale energie. Bewegen, slapen en herstellen zijn geen bijzaak, maar brandstof. Van der Molen verbindt dit overtuigend met de werking van het brein: wie goed voor het lichaam zorgt, creëert ruimte voor concentratie, creativiteit en motivatie. Nachtrust speelt daarbij een cruciale rol; het boek bevat diverse praktische tips om die te verbeteren.

Wat Het bevlogen brein sterk maakt, is de vertaalslag naar actie. Aan het eind van elk hoofdstuk staan powerbreaks: korte, praktische interventies die direct toepasbaar zijn. Ze nodigen uit tot experimenteren en helpen het geleerde te verankeren in gedrag. De uitneembare kaarten met deze powerbreaks aan het eind van het boek maken het extra praktisch en stimuleren om er ook na het lezen mee aan de slag te blijven.

Het bevlogen brein is een toegankelijk en toepasbaar boek voor leidinggevenden, HR-professionals en iedereen die duurzaam wil werken aan energie en motivatie. Het combineert inzicht in het brein met concrete handvatten voor de praktijk. Geen snelle trucjes, maar een stevig kader om bevlogenheid blijvend te versterken.