Verstikkend. Ver-stik-kend. Ik. Stik. Ik stik. Dit is zo’n beetje het enige gevoel dat ik nog maar in mij heb en ik zit pas op bladzijde zeven. En de enige manier om van dat gevoel af te komen is door te stoppen, maar stoppen lukt me al lang niet meer, ook al wil ik dat heel graag. Want wat Nora je voorschotelt is niet mals en grijpt je regelmatig naar de keel. Je volledig blootgeven aan een ander kan dat effect op iemand hebben en ik merk dat ik dan maar liever stik dan stop.
Beroemd
Ik ken Nora Fischer niet, maar ze is dus beroemd. Of was beroemd. Eigenlijk maakt het niks uit, maar ze schijnt in de wereld van de klassieke muziek een belangrijk iemand te zijn (geweest, maar wederom maakt dat niets uit). Nu is klassieke muziek niet zo mijn ding (en blijkt dus ook niet zo haar ding te zijn, maar ze is er goed in, dus tja), net zomin als concerten, theatervoorstellingen of praatprogramma’s dat zijn. En vóór corona was ze daar schijnbaar niet van weg te slaan, want ze vloog de hele wereld rond om met Beroemde en Bekende mensen grootse dingen te doen.
perfecte kameleon
Ik schrijf deze woorden niet voor niets met een hoofdletter, want alles wat in haar leven impact heeft gemaakt krijgt een hoofdletter: Vader, Moeder, Zus, Oom, Tante, Grootouders, Beroemde mensen. Allemaal hadden ze een wens voor haar, ook al was dat niet per se haar eigen wens. Een oordeel hadden ze ook allemaal, althans als we Nora mogen geloven, en daarmee werd het haar dagtaak om de perfecte kameleon te zijn. En het enige wat ze daarvoor hoefde te doen was vooral niet te luisteren naar haar eigen gevoel. Voor een meisje van gescheiden en beroemde ouders is het al niet makkelijk om je plek in de wereld in te nemen. Het wordt nog lastiger als je zoekt vanuit je hoofd in plaats van kijkt met je lichaam.
connectie
Grappig genoeg zorgen alle mensen met een hoofdletter voor afstand. Dat is wat een hoofdletter vaak doet: iets zo belangrijk maken dat je er alleen maar vanaf een afstand naar kunt kijken. Daarmee wordt het haast onvermijdelijk dat Nora ook een grote afstand tot zichzelf ontwikkelt, want connectie is er niet. Niet met zichzelf, niet met haar familie, niet met haar omgeving en eigenlijk niet met alles wat ze doet. Dit boek schrijven is waarschijnlijk het eerste wat ook maar een beetje in de buurt komt van nabijheid.
Jezelf verliezen
Die nabijheid is een uitgestrekte hand naar de lezer. Ze spaart geen details, geen gemaakte keuzes, geen trauma’s, drama’s en ontberingen om jou als lezer een inkijk te geven in haar ziel. En daar waar ze van huis uit heeft meegekregen zich niet al te bloot op te stellen (letterlijk en figuurlijk), doet ze dat nu wel én dat raakt. De titel van het boek beschrijft namelijk precies waar het over gaat: onder druk jezelf verliezen. En voor Nora was haar stem lang het uithangbord van wie ze was.
ware roeping
Over iemand die schijnbaar het onmogelijke kon doen met haar stem kan ik alleen maar zeggen dat ze met dit boek wellicht haar ware roeping heeft gevonden. Want Hoogspanning leest vlot, juist omdat het zo puur is. Daarmee is ze voor mij de kunstenaar waarvan ze altijd heeft getwijfeld of ze die wel kon zijn. Want wie zo kan schrijven, weet ook te raken. En dat is wat kunst, althans voor mij, zou moeten beogen.
Maar voor iemand met imposter syndrome (die van Nora is net zo groot als Mount Everest) komen mijn complimenten waarschijnlijk toch niet aan. Die weten altijd wel weer een intern verhaal af te draaien waardoor ze exact uitkomen waar ze moeten zijn: in een bekende wereld waarin mensen je alleen accepteren uit medelijden. Ik hoop van harte dat Hoogspanning de wake-up call is voor eenieder die denkt dat succes bestaat uit geld, roem en aanzien.
Over Marc Jacobs
Marc Jacobs is datawetenschapper, machine learning engineer en statistisch consultant. Auteur van 'Van aardbeving tot zoönose: - over de inzet van modellen voor beleid' en 'De onttovering van AI: een pleidooi vor het gebruik van gezond verstand.