Ik ben Friso van Doesburg en met Grondhouding nodig ik je uit om anders te leren kijken. Niet naar gedrag als probleem, maar naar de mens erachter. Niet naar labels als verklaring, maar naar potentieel als vertrekpunt. Dit boek is dan ook geen methode. Het is het resultaat van mijn persoonlijke zoektocht én mijn jarenlange werk met jongeren, gezinnen en professionals in de jeugdzorg, maar ook met de mensen om mij heen.
één professional
Mijn leven begon niet aan de veilige kant van het systeem. Ik heb van binnenuit ervaren hoe het is om gereduceerd te worden tot gedrag, tot dossier, tot label. Later werkte ik zelf in datzelfde systeem. Daar zag ik iets wat mij niet meer losliet: het verschil dat één professional kan maken. Niet door een nieuwe interventie, maar door zijn of haar houding. Door aanwezig te zijn. Door niet direct te fixen, maar eerst te verdragen. Door te zeggen: ik zie je.
kijken, luisteren en betekenis geven
Dat inzicht vormt de kern van Grondhouding. De grootste impact in de begeleiding van jongeren zit niet in nóg een protocol, maar in de manier waarop wij kijken, luisteren en betekenis geven. Gedrag is zelden het beginpunt. Het is vaak een reactie op wat eerder is gebeurd. De vraag is dus niet: wat is er mis met deze jongere? Maar: wat is hem of haar overkomen? En wat heeft hij of zij nodig om te floreren?
potentiegerichte benadering
In mijn boek werk ik deze verschuiving uit: van labeldenken naar een potentiegerichte benadering. Dat doe ik niet alleen beschouwend, maar ook praktisch. Ik neem je mee in concrete voorbeelden uit mijn eigen praktijk. Jongeren die agressief leken, maar in werkelijkheid overleefden. Jongeren die zwegen, maar via hun gedrag een verhaal vertelden. Wanneer je leert kijken met een andere grondhouding, verandert je handelen bijna vanzelf.
reflectievragen en handvatten
Daarom bevat Grondhouding reflectievragen en toepasbare handvatten die je direct kunt inzetten in je dagelijkse werk. Vragen als: wat zou deze jongere willen dat ik over hem weet wat niet in het dossier staat? Wat gebeurt er in míj als dit gedrag mij raakt? Ben ik aan het controleren, of ben ik werkelijk aanwezig?
Ik werk in het boek met een zelfontwikkeld levenslijnmodel en vier dimensies van gezondheid - fysiek, emotioneel, cognitief en spiritueel bewustzijn - om zichtbaar te maken hoe omstandigheden doorwerken in gedrag. Zo wordt duidelijk dat veel wat wij ‘probleemgedrag’ noemen, in feite een stressreactie is van een zenuwstelsel dat te lang onder druk heeft gestaan.
stevig geworteld in wetenschap
Mijn visie is stevig geworteld in wetenschap: de hechtingstheorie van John Bowlby, de onvoorwaardelijke acceptatie van Carl Rogers, inzichten uit de neurobiologie van onder anderen Gabor Maté en Bessel van der Kolk, en bevindingen uit de positieve psychologie over veerkracht en betekenis. Maar wat ik schrijf is geen samenvatting van theorie. Het is doorleefde kennis. Theorie die landde in mijn eigen lichaam en zich vervolgens vertaalde naar mijn manier van werken.
cruciale rol
Ik geloof dat we heel en gezond geboren worden. Dat potentieel altijd aanwezig is, zelfs wanneer het onder lagen van pijn en overleving verborgen ligt. En dat professionals - in zorg, onderwijs, beleid en opvoeding - een cruciale rol spelen in het wakker maken van dat potentieel. Niet door harder te werken, maar door bewuster aanwezig te zijn.
Als dit boek iets in gang mag zetten, dan is het een fundamentele bewustwording: jij bént het instrument. Jouw grondhouding bepaalt of een jongere zich verder sluit of voorzichtig opent. Of hij zich gereduceerd voelt tot zijn verleden, of uitgenodigd wordt richting toekomst.
Grondhouding is mijn uitnodiging om samen te bouwen aan een jeugdzorg- en onderwijspraktijk waarin menselijkheid geen bijzaak is, maar het fundament.
Voor professionals in jeugdzorg, onderwijs en begeleiding die voelen dat echte verandering begint bij henzelf, biedt Grondhouding een verdiepend en praktisch perspectief. Ontdek hoe houding het verschil maakt in contact en ontwikkeling. Bestel het boek bij Managementboek en breng menselijkheid terug naar de kern van je werk.
Over Friso van Doesburg
Friso van Doesburg is schrijver, spreker en trainer in de Nederlandse jeugdzorg. Zijn werk beweegt zich op het snijvlak van persoonlijke ervaring en professionele praktijk.